کدام فیلم‌ها و سریال‌ها به زندگی امام خمینی (ره) پرداخته‌اند؟

هنر آنلاین , 14 خرداد 1395 ساعت 14:05

ادای دین سینمای ایران به زندگی بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران تنها با یکی دو فیلم صورت گرفته اما در تلویزیون آثار مختلفی مقاطع مختلف زندگی امام خمینی(ره) را دستمایه خود قرار داده‌اند.


به گزارش هنرنیوز ، ساخت فیلم یا سریال با موضوع زندگی رهبران سیاسی بزرگ دنیا، یکی از مهم‌ترین علایق فیلمسازان در همه جای دنیا است. زندگی اغلب این افراد آن‌قدر دراماتیک است که سازنده اثر خیلی نیاز به درام‌پردازی و تخیل ندارد و صرفاً اندکی تلاش می‌تواند تضمین‌کننده ساخت اثری موفق و تماشایی باشد. ساختن و پرداختن به شخصیت‌های سیاسی همواره یکی از مشکل‌ترین کارها در امر فیلمسازی و سریال‌سازی است. بخصوص اگر آن چهره سیاسی از اقبال عمومی بسیار بالایی نیز در بین مخاطبان برخوردار باشد، این کار چندین برابر سخت‌تر می‌شود. پرداختن به شخصیت و زندگی امام راحل (ره) نیز از این قاعده مستثنا نیست. چنین آثاری حتی اگر از نظر هنری در جایگاهی بالا هم نباشند، باز هم به واسطه علاقه مردم به آن شخصیت‌ها مورد توجه قرار می‌گیرند و به یادها و خاطره‌ها می‌پیوندند. در این میان "فرزند صبح" تنها فیلم تولیدشده در سینمای ایران با موضوع زندگی امام خمینی (ره) است که گویا این فیلم به شکلی غیررسمی برای همیشه روانه آرشیوشده است. ادای دین سینمای ایران به زندگی بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران با همین یک فیلم صورت گرفته اما در تلویزیون آثار مختلفی مقاطع مختلف زندگی امام خمینی (ره) را دستمایه خود قرار داده‌اند. در این گزارش نگاهی اجمالی به آثاری که با محوریت زندگی بنیان‌گذار انقلاب ساخته شده است داریم.

سریال "معمای شاه"

یکی از سریال‌های پرکاراکتر تاریخی به کارگردانی محمدرضا ورزی است که این روزهاست از شبکه اول سیما پخش ‌می‌شود. این سریال داستان زندگی محمدرضا پهلوی را از زمان بازگشت وی از مصر، پس از ازدواج با ملکه فوزیه تا زمان مرگ به تصویر می‌کشد. در ساخت این مجموعه ۸۰ بازیگر اصلی، ۵۴۰ بازیگر فرعی و بیش از ۵۶۰ نفر از عوامل سینما و تلویزیون ایران حضور دارند. مجموعه "معمای شاه" در خصوص جریانات سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی در دوره پادشاهی محمدرضا پهلوی است. این مجموعه با هزینه ۲ میلیاردی در سه سال ساخته شده است. در بخش‌هایی از این سریال به حضور امام خمینی (ره) در جریانات سیاسی ایران در زمان پهلوی نیز می‌پردازد و می‌توان با بخش‌هایی از زندگی امام (ره) در این سریال آشنا شد. نقش امام خمینی (ره) را در این سریال شکرخدا گودرزی ایفا کرده است. پخش این سریال کماکان ادامه دارد و گروه سازنده همچنان مشغول ضبط قسمت‌های باقی مانده سریال هستند.

سریال "روح‌الله"


سریال "روح‌الله" به تهیه‌کنندگی محمدرضا شفیعی و کارگردانی سیامک صرافت در آستانه ایام ارتحال امام خمینی (ره) و ایام دهه فجر در سال‌های 91 و 92 به روی آنتن رفت. این مجموعه تلویزیونی با محوریت زندگی امام خمینی (ره) ساخته شده است. قسمت‌هایی از مجموعه تلویزیونی روح‌الله با عناوین "این هفت نفر"، "پوست انداختن" و "نیمه‌شب" غم و اندوه مردم پس از شنیدن خبر ارتحال (ره) را به تصویر می‌کشد. "روح‌الله" به سفارش گروه مجموعه‌های تلویزیونی شبکه دو و بر اساس فیلمنامه‌ای از سعید نعمت‌الله ساخته شد و بازیگرانی همچون والا شهیری، ‌شایان جلالی، مهدی فقیه، رحمان باقریان، حمیدرضا میلاد، مریم فخر، مهرداد سلیمی، نرگس نافذ، صفرعلی کوهی، مهدی نقد زاده، محمد خدمات، اشکان شریف نژاد، محمدرضا مربی دوست، محمد رشیدی و عزیزالله بیات در این سریال به‌ ایفای نقش پرداختند. این سریال چند قصه انتخابی و اقتباسی بر اساس برداشت‌هایی از زندگی امام (ره) و رابطه ایشان با همسایگان و کسانی که به دیدارش می‌رفتند را شامل می‌شود.

تله‌فیلم "یازده دقیقه و سی ثانیه"

روایت گروهی از خبرنگاران تلویزیونی است که برای ضبط پیام حضرت امام (ره) در خصوص شروع جنگ تحمیلی در شهریور سال 59 راهی جماران می‌شوند. در این فیلم تلویزیونی، بازیگرانی چون عبدالرضا اکبری، سید ابراهیم بحرالعلومی، یاشار افخمی، رضا صدیق، فرید لطف آور و محمد پیغمبرزاد به ایفای نقش پرداخته‌اند. " یازده دقیقه و سی ثانیه " به کارگردانی بهروز افخمی از محصولات سیمافیلم در سال 1387 است که در بخش مسابقه ویدئویی بیست و هفتمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر حضور داشت و توانست توجه منتقدان را به خود جلب کند. داستان این تله‌فیلم با توجه به خاطرات کارگردان و همکارانش در تلویزیون و در روزهای آغازین جنگ تحمیلی شکل گرفته است. عبدالرضا اکبری در این تله‌فیلم بار دیگر در نقش امام خمینی (ره) ایفای نقش کرده است.

فیلم سینمایی "فرزند صبح"


"فرزند صبح" به کارگردانی بهروز افخمی که اولین بار در بیست و هشتمین دوره جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد، روایتی از مقاطع مختلف زندگی امام خمینی (ره) است که البته بیشتر به دوران کودکی ایشان متمرکز شده و بخشی از آن نیز به دستگیری او در پانزده خرداد می‌پردازد. تولید و ساخت این فیلم از سال 1383 آغاز شد و چیزی حدود 7 سال طول کشید تا ساخته شود اما به دلیل مشکلات فنی و عدیده‌ای که در زمان ساخت این فیلم شکل گرفت، "فرزند صبح" هرگز فرصت نمایش پیدا نکرد. در "فرزند صبح" بازیگرانی چون هدیه تهرانی، محمدرضا شریفی‌نیا، محمدعلی کشاورز، آتیلا پسیانی، الیکا عبدالرزاقی، فرهاد قائمیان و عبدالرضا اکبری ایفای نقش می‌کردند. محمدرضا شریفی‌نیا در این فیلم در نقش سید احمد خمینی و هدیه تهرانی نیز در نقش دایه امام حضور داشتند و عبدالرضا اکبری نیز نقش میانسالی امام را ایفا کرد.

سریال "آفتاب و زمین"

تولید سریال "آفتاب و زمین" در اواخر دهه 70 در تلویزیون آغاز و در اوایل دهه 80 پخش این سریال از شبکه دو سیما آغاز شد. این سریال بر اساس فیلمنامه‌ای از جلیل عرفان منش و به تهیه‌کنندگی علیرضا سجادپور ساخته شد. شمقدری پیش از ساخت این سریال اثری مستند با عنوان "روایت انقلاب" را نیز با موضوع زندگی امام خمینی (ره) ساخته بود. این سریال روایت زندگی امام خمینی (ره) را از دوران زندگی پدر بزرگوار امام آغاز می‌کند و با نمایش مبارزات پدر امام با خوانین منطقه، به مقطع تولد امام خمینی (ره) می‌رسد. قرار بود در این سریال ابتدا مقطع تولد امام خمینی (ره) ساخته و در قدم‌های بعدی مقاطع دیگر زندگی ایشان به تصویر کشیده شود، اما ادامه سریال هیچ‌گاه ساخته نشد و صرفاً تا دوران شش ماهگی امام خمینی (ره) را مورد توجه قرار داد. نکته جالب توجه این است که مقطع مورد اشاره سریال، با دوران قاجاریه و حکومت ناصرالدین‌شاه همزمان است و به دلیل تسلط و سلطه خان‌ها بر مناطق مختلف ایران، برخوردهای فراوانی میان آن‌ها و مردم شکل می‌گیرد. در این سریال مرحوم "ولی‌الله مؤمنی" نقش پدر امام را ایفا کرد. علت اصلی انتخاب وی برای این نقش نیز چهره کمتر شناخته‌شده و تسلط بیانی وی برای خواندن متون و خطابه‌ها بود. حسین انصاری، مرحوم رضا سعیدی، بهمن دان، لعیا باستانی، ثریا سلطانی، ماشاءالله شاهمرادی زاده، برات الله شیبانی، غلامرضا عارف نژاد، مرحوم فرهاد خانمحمدی، مجید عبدالعظیمی و... دیگر بازیگران این سریال بودند. آفتاب و زمین در سال‌های اخیر بارها در قالب سریال و تله‌فیلم از شبکه‌های مختلف سیما پخش شده است. فضای تاریخی سریال و نیز حال و هوای اکشن آن، از نکاتی است که در ساخت اثر برجسته است.

تله‌فیلم "صنوبر"

مجتبی راعی، دیگر کارگردانی است که به سراغ ساخت اثری سینمایی ـ تلویزیونی درباره امام خمینی (ره) رفته است. این فیلم ـ مجموعه با نام "صنوبر" مقابل دوربین رفت و بعدها با نام "سال سخت در خمین" در جشنواره فیلم فجر سال 81 نمایش داده و سپس با همین نام در قالب سریالی شش قسمتی از تلویزیون پخش شد. این اثر قرار بود در صدمین سالگرد تولد امام خمینی (ره) ساخته و عرضه شود اما با چند سال تأخیر مقابل دوربین رفت.

صنوبر به تهیه‌کنندگی مهدی همایون‌فر ساخته شد و محصول سرمایه‌گذاری مشترک موسسه "عروج فیلم" و شبکه یک سیما بود. عروج فیلم یکی از زیرمجموعه‌های موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره) است که آثار نمایشی در این زمینه را تولید می‌کند. راعی در این اثر، به مقطع نوجوانی امام و زندگی این شخصیت در فاصله 13 تا 16 سالگی وی می‌پردازد. مقطعی که با آغاز جنگ جهانی اول در ایران همزمان است و با وجود اعلام بی‌طرفی ایران، کشورمان از سوی بیگانگان مورد هجوم واقع می‌شود و روس‌ها از شمال کشور تا قزوین پیشروی می‌کنند و انگلستان نیز فعالیت‌های خود را همچنان ادامه می‌دهد. در چنین شرایطی که کشور در اشغال بیگانگان است، در هر گوشه از کشور ایران هر فردی که 100 سوار دارد، خود را شاه می‌نامد و در محدوده جغرافیایی مشخصی حکومت تشکیل می‌دهد. امیر مفخم یکی از این شخصیت‌هاست که در سریال به آن پرداخته شده است. او که خود زمانی از مشروطه خواهان بود و در فتح تهران نیز حضور داشت، حالا به یک دیکتاتور تبدیل شده است. اتفاق‌هایی که در این سریال روایت می‌شود، تأثیری جدی بر شکل‌گیری شخصیت روح‌الله دارد. ساخت سریال از سال 1380 آغاز شد. دست‌اندرکاران سریال ابتدا قصد داشتند در خمین، محل واقعی وقوع رویدادها، سریال را بسازند اما به دلیل تغییرات فراوان جغرافیایی، امکان فیلمبرداری در این محل وجود نداشت و به همین دلیل تمامی دکورهای سریال در منطقه "کوهپایه" در حوالی اصفهان ساخته شد و سریال در همین منطقه مقابل دوربین رفت. احمد بخشی زاده، جعفر دهقان، جهانگیر الماسی، حسین محجوب، مهوش صبرکن و محمود پاک‌نیت برخی از بازیگران آن هستند. محمود جعفری (شوهرعمه امام)، پریوش نظریه (عمه امام)، زهرا سعیدی (مادر امام) و علی یعقوب زاده (برادر امام) نیز از دیگر نقش‌های این اثر هستند. همچنین ایفای نقش نوجوانی امام خمینی نیز به یک نوجوان نابازیگر سپرده شد که پس از این فیلم، در اثر نمایشی دیگری حضور نیافت. فیلم "صنوبر" هیچ‌گاه امکان نمایش در سینماها را پیدا نکرد و صرفاً پخش تلویزیونی آن توانست مخاطبان را با این اثر آشنا کند.

سریال "سال‌های حادثه"

این سریال در گروه کودک و نوجوان شبکه پنج سیما در 10 قسمت 45 دقیق‌هایی و در سه فصل تولید شد. فصل اول این مجموعه مربوط به حوادث سال‌های 1342 تا 1357 می‌پردازد. فصل دوم به سال‌های 57 تا 68 اشاره دارد و فصل سوم نیز به سال 91 و زمان حال می‌پردازد. نقطه اتصال این سه فصل نیز شخصیتی به نام "احمدعلی" است که در سال‌های انقلاب به دنیا می‌آید و در 9 سالگی با ارسال نامه‌ای به امام، از علاقه قلبی خود برای دیدار ایشان می‌گوید. او به دعوت امام به تهران می‌آید اما به دلیل فوت امام خمینی (ره)، دیدار در جماران میسر نمی‌شود. احمدعلی در فصل سوم سریال سال 91 به یک دانشمند هسته‌ای تبدیل شده و در جبهه مقابله با تحریم‌های غرب حضوری فعال دارد. به گفته کارگردان این سریال، در این اثر به مسائل سیاسی کشور پرداخته نمی‌شود و بیشتر به مسائل عرفانی و رابطه امام خمینی (ره) با کودکان پرداخته می‌شود. دستمایه تحقیقی و پژوهشی سریال نیز کتابی است که تمام دست خط‌های امام خمینی (ره) زمانی که به نامه‌های کودکان و مردم جواب می‌دادند در آن موجود است. در این سریال مخاطبان با چهره امام خمینی (ره) در دوران کهنسالی مواجه می‌شوند. نکته جالب این است که این نقش ابتدا به ولی‌الله مؤمنی، بازیگر نقش پدر امام در سریال "آفتاب و زمین" پیشنهاد و حتی این بازیگر تست گریم هم شد، اما انتشار تصاویر تست گریم، واکنش‌هایی منفی را پدید آورد و به همین دلیل بازیگری به نام "محمد آزادی" جایگزین وی شد.


کد خبر: 91676

آدرس مطلب: http://www.honarnews.com/vdciqqa3.t1azy2bcct.html

هنر نیوز
  http://www.honarnews.com