رئیس انجمن علمی اصول فقه در پاسخ به پرسش هنرنیوز مبنی بر اینکه« توازنی بین دروس حوزه و دانشگاه در زمینه آموزش اصول وجود ندارد و باید سرفصل های آموزشی اصلاح شود»گفت: این عدم توازن امری طبیعی است و وظیفه تدریس جامع اصول بر دوش حوزه است چراکه حوزه پایه گذار آن است و دانشگاهیان فقط در حد نیاز از آن بهره مند می شوند اما تعاملات خوبی بین حوزه و اساتید دانشگاه وجود دارد مثل مرحوم دکتر گرجی و سید جعفر شهیدی که هر دو مجتهد بودند، برای اصلاح رشتههای مرتبط با علم اصول و تأسیس رشتههای جدید با وزارت علوم توافقاتی به عمل آمده است تا رشته «منطق فهم دین» از امسال به رشتههای دانشگاهی اضافه شود.
به گزارش هنرنیوز در این نشست حجت الاسلام رشاد انجمن های علمی را از دستگاه های و نهادهای متولی تولید علم و بسط معرفت دانست و گفت: در ایران تا یک دهه پیش انجمنهای علمی صرفا از طریق وزارت علوم ثبت میشدند و فعالیتهای آنها تنها به حوزه های دانشگاهی محدود می شد.
وی با بیان این مطلب تصریح نمود: حسب فرمایش مقام معظم رهبری در سفر اخیرشان به شهر قم و بازدید از نمایشگاهی که با حضور نهادهای غیر دولتی برپا شده بود و تاکید ایشان بر تاسیس انجمن علمی در حوزههایی مهم مانند فقه، فلسفه و اصول تصمیم نهایی بر تاسیس این این انجمن و با همکاری مرکز انجمنهای علمی قم، جمعی از اساتید گرفته شد.
این استاد دروس خارج فقه و اصول حوزه در خصوص دیرپایی علم اصول گفت: دانش اصول دانشی دیرین است که پیشینهای به درازای دین ما دارد. چرا که منطق استنباط، فهم دین و منطق استنباط شریعت و استخراج احکام است. برخی از فروع فقهی توسط پیامبر استخراج میشد تا اصحاب نحوه استخراج احکام را فرا گیرند، هر چند که پیامبر (ص) شارع دین بوده و تمام رفتار و گفتار ایشان حجت است. پس از پیامبر (ص)،می توان امام صادق(ع) را مؤسس علم اصول دانست.
وی به فراز و فرود تاریخی این علم اشاره کرد و گفت:پیش از شیخ انصاری، جریان اخباریگری به شدت گسترش یافته بود. اخباریون مخالف اجتهاد و علم اصول بودند البته در ظاهر چنین ادعایی داشتند و در عمل، هنگام نگارش کتابها مجبور بودند اجتهاد کنند. مرحوم علامه بهبهانی ـ که در رأس اجتهادیون بود ـ مناظرات بسیاری با مرحوم استرآبادی ـ از علمای بزرگ اخباری ـ داشت و در نهایت غلبه کرد تا آنجا که مرحوم استرآبادی وصیت کرد مرحوم بهبهانی بر جنازهاش نماز بگزارد. این مناظرات چند دههای، نشاندهنده عقلانیت
” علم اصول بومی ترین علم در بین علوم اسلامی است “
تشیع و پیشینه کرسی های آزاداندیشی در حوزه های علمیه است.
حجت الاسلام رشاد علم اصول را در بین علوم اسلامی بومیترین آن ها خواند و گفت: علومی همانند فلسفه در اصل از یونان و اسکندریه و در جریان نهضت ترجمه به حوزه اسلامی ورود یافته اند اما علم اصول، علمی عقلایی است که با ظهور اسلام و در زمان پیامبر اکرم (ص) تأسیس شده و از اساس متعلق به اسلام است.
رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با تاکید بر اینکه علوم انسانی در غرب را که با جوهر معرفتشناختی سکولار به وجود آمده است را نمیتوان به اسلامیزه کرد گفت: این علوم باید که از اساس با اسلام باشند لهذا علم اصول متعلق به خودمان است و برگرفته از منابع دینی ماست و در علم اصول چندین مبحث تالیف شده است.
وی افزود: بسیاری تصور می کنند علومی چون زبان شناسی، هرمنوتیک، معنا شناسی و غیره پیشینه در علوم ملا نداشته در حالیکه همه این علوم در متن اصول وجود دارد خصوصا در حوزه زبان شناسی و الفاظ که نوابغی وقت صرف کردند و آراء دقیقی ارائه دادند.
وی همچنین دانش اصول را گسترده از بحث لفظی بودن آن دانست و آن را در جایگاهیی متعالی خواند و اظهار داشت: علم اصول باید بتوانند فقه و احکام حکومتی استخراج کند زیرا ما امروز بزرکترین حکومت اسلامی را داریم و علم اصول باید بتواند احکام حکومتی را بر اساس ضوابط آن استخراج نماید.
برنامههای انجمن علمی اصل فقه حوزه در سال ۹۱
در پایان این نشست برنامه های انجمن علمی اصول فقه به شرح زیر اعلام شد؛
۱ـ راهاندازی کرسی نظریه پردازی در حوزه علم اصول
۲ ـ برگزاری کرسیهای مناظره دو سویه و رویارویی توسط اساتید صاحبنظر
۳ـ برگزاری دورههای آموزش اصول به صورت کاربردی
۴ـ ارائه مشاوره به طلاب جوان در زمینه علم اصول
۵ ـ سایت انجمن در حال راهاندازی است و پاسخ به بسیاری پرسشها از طریق آن امکانپذیر میشود.
۶ـ نقادی دانش اصولی برای بازپیرایی از زواید
۷ ـ اجرای طرحهای مطالعات تطبیقی بین دانش اصول و دانشهای همگن مانند هرمنوتیک و سمانتیک
۸ ـ اجرای طرح ممیزی دانش اصول
۹ ـ برگزاری همایش تقدیر از نویسندگان کتب اصولی (انتخاب بهترین کتاب در زمینه علم اصول)
۱۰ـ تأسیس کتابخانه تخصصی علم اصول (به صورت منابع کتبی و دیجیتال). این طرح ابتدا از قم آغاز میشود، سپس در تهران، اصفهان و مشهد هم تأسیس خواهد شد.
۱۱ ـ راهاندازی پایگاه اطلاعرسانی علمی انجمن
۱۲ ـ برگزاری همایشها و نشستهای تخصصی در زمینه نقد، توسعه و مباحث مربوط به علم اصول
۱۳ ـ برگزاری کارگاههای آموزشی در زمینه علم اصول
۱۴ ـ تولید نرمافزارهای مربوط به علم اصول
۱۵ ـ برگزاری اردوهای تخصصی برای فضلای جوان